corona virüs eğitim rehberi

Okulu Kapanan Öğretmenin El Kitabı

Bu Yazıda Ne Var?

Birisi öğretim yaklaşımınızı hemen değiştirmenizi istese nasıl hissederdiniz? Öğrenciler ile sınıfta yüz yüze değil de, sanal bir şekilde dersinizi anlatmanız gerekiyor. Belki de gergin, şaşkın, heyecanlı, ne yapacağını bilmeyen, etkilenmiş? Belki de sadece “kayıp” hissediyorsunuz.

16 Mart 2020. Eğer bunu gelecekten okuyorsanız, bu tarihte ülkemizde Corona virüs salgınından dolayı okullar tatil edildi. Bazı üniversiteler çevrimiçi eğitime bile geçti.

Sadece ülkemizde değil, şu anda dünyada milyonlarca öğrenci ve öğretmen, okullara gitmiyor. Bu yüzden eğitimcilerin bu ani değişime ayak uydurması gerekiyor.

UNESCO geçen günlerde şu uyarıyı yaptı:

...şu anda yaşadığımız küresel eğitimsel bozulmanın hızı ve ne kadar süreceği belirsizdir, hatta bireylerin eğitim hakkını bile tehdit edebilir.

Nasıl başladı?

  • Şubat ortalarında Çin, okulları kapatan tek ülkeydi.
  • İki hafta sonra, 22 ülke daha okulları kapatma kararı aldı.
  • 16 Mart’a baktığımızda, Türkiye dahil 73 ülke okulları kapattı.

Olaylar çok hızlı ve geniş çapta değişiyor. 

Dünyadaki okulların durumunu UNESCO’nun güncellemeleriyle izleyebilirsiniz.

Eğitimde Yeni Yaklaşım

Çevrimiçi eğitim ile uğraşmış eğitimciler, çevrimiçi eğitim hızının görece daha düşük ve beklentilerin düşük olduğunu bilir. Bazı öğretmenler çevrimiçi eğitimde öğrencilerden, normal öğrencinin yapabileceğinin belirli bir yüzdesini bekler. Örneğin çevrimiçi eğitimde bir ilkokul öğrencisine %50 iş yükü verilirken, lise sona giden bir öğrenciye %90 iş yükü verilebilir.

Bu yüzden bunu anlamak öğretmenlerin bu süreçte beklentilerini daha gerçekçi hâle getirecektir.

Eşzamanlı Eğitim İyi Bir Fikir Mi?

Çevrimiçi eğitime kollar sıvanırken akla ilk gelen sorulardan biri eğitimin eş zamanlı mı yoksa eş zamanlı olmayan bir şekilde mi yapılmasının gerekliliğidir. Yani dersler öğretmen ve öğrenci aynı anda çevrimiçi olurken mi işlenmeli, yoksa öğrenci öğretmenin daha önce yüklediği videoları mı izlemelidir?

Aşağıdaki kısa karşılaştırmaya göz atabilirsiniz:

eş zamanlı eğitim

İkisinin karışımı olan bir yaklaşımı da faydalı bulabilirsiniz. İçinde bulunduğunuz durum, öğrencinin yaşı vs. bunlar vereceğiniz kararda önemli etkenler olabilir.

Bazı aileler için eş zamanlı olmayan eğitim daha uygun olabilir. Çünkü ebeveynler çalışıyor olabilir ve işten geldiklerinde öğrenciye daha iyi rehberlik edebilirler.

Bazı okullar ise bütün sınıf bağlanacağı için eş zamanlı eğitimin daha iyi olacağını düşünebilir.

Eğer öğretim programınız videolara dayalı ise kendinizi bu dilemmanın içinde bulabilirsiniz.

Eş zamanlı eğitimde en çok kullanılan yöntem video konferanstır. Bir anlatıcının katıldığı video konferansı birçok kişi (bu bağlamda öğrenci) dinler. Aşağıda öğretmenlerin canlı video konferans özelliğini nasıl kullandığına dair örnekler bulunmaktadır.

Video Konferansların Nasıl Kullanıldığı ile İlgili Örnekler

  • Güne başlarken 10 dakikalık video konferans.
  • Hafta boyunca bütün sınıfın katıldığı belirli zamanlarda yapılan video konferans (örneğin her Pazartesi ve Cuma).
  • Önemli bir ders veya proje tanıtılırken bütün sınıfın katıldığı video konferans.
  • Her hafta öğrenciye rehberlik etmek için düzenlenen bireysel video konferans.
  • İsteğe bağlı video konferans – öğrenciler öğretmenlerin “ofis saatlerinde” görüşmek için randevu alabilir.
  • Küçük gruplarla yapılan video konferans.
  • Canlı yayında teneffüs.

Ekran Kaydı veya Kaydedilen Videoların Nasıl Kullanılacağı ile İlgili Örnekler

  • Ekran yansıtma ile bir tanıtım videosu (bütün dersler için mümkün olamayabilir)
  • Her öğlen veya sabah kısa bir hoşgeldin videosu.
  • Öğrencinin ilerlemesine veya ödevine dönüt vermek için yapılan ekran yansıtma.

Buraya tıklayarak bu video uygulamalarının örneklerini görebilirsiniz.

Eş Zamanlı Olmayan Eğitimde Çizelgeler

Öğretmenin, öğrenciye rehberlik etmek için yüz yüze görüşmesine gerek yoktur. Hepimizin yakından bildiği “çizelge” kavramı kapanan okullarda çok kullanışlı bir hâl alabilir. Öğrenciye günlük, haftalık veya aylık çizelgeler gönderip yapmasını bekleyebilirsiniz. Aşağıda iki farklı tür çizelgeyi inceledik:

Esnek Fikir: "Yapılacaklar Listesi" Dağıtma

Okullar beklentileri kararlaştırdığında, her zaman yapıbilecek olan bir kazanımlar listesi mi yoksa geleneksel bir yapı mı tercih edeceklerini belirler.

Örneğin, eğer esnek bir programınız varsa, aşağıdaki gibi bir çizelge hazırlayabilirsiniz:

Bugün yapmanız gerekenler:

  • 30 dakika okuma
  • 30 dakika yazma
  • 30 dakika fen bilgisi
  • 30 dakika matematik

Zaman kısıtlaması (örnekte 30 dakika) verip vermemek size kalmış. Sadece “bugün bunlar yapılacak” da diyebilirsiniz ama zaman verdiğiniz durumda öğrenci ne kadar zaman ayırması gerektiğini bilir.

Yapısal Fikir: Bir Zaman Çizelgesi Dağıtma

Diğer bir çözüm olarak, öğrencilere aşağıdaki gibi bir klasik zaman çizelgesi verilebilir:

  • 9 – 9.45 okuma
  • 10 – 10.45 yazma
  • 10.45 – 11.30 dinlenme
  • 11.30 – 12.15 fen bilgisi
  • 12.30 – 1.15 matematik
  • 1.30 – 2.15 öğle yemeği
  • 2.30 – 3.30 pekiştirme konuları

Birçok okul için pekiştirme konularında zaman yönetimi çok önemlidir. 

Bu adresten evde öğrenmeyi sistematik bir şekilde yapan Hong Kong International School’un “Home Learning” programına göz atabilir ve haftalık ve günlük planlar hakkında fikir edilebilirsiniz.

Hong Kong International Schools Home Learning

Öğrencilerin Gününü Planlamasına Yardımcı Olun

Bazı öğretmenler, özellikle düzenli ödev veya proje verenler, öğrencileri kendi günlerini kendilerinin planlaması konusunda teşvik etmektedir. Aşağıda bir örnek görebilirsiniz:

günlük çalışma planı

Bu planı istediğiniz gibi kullanabilir ve adapte edebilirsiniz. İndirmek için buraya tıklayın.

Öğrencilerin gününü planladıktan sonra, işleyeceğiniz dersleri planlamaya koyulabilirsiniz. Pekiyi yüz yüze rahatlıkla yaptığımız dersler çevrimiçi olunca nasıl olacak?

Diğer dersler gibi ilk önce dersin kazanımları ile başlayabilirsiniz. Dersin içeriği ise bu bölümden biraz daha farklı gözükecek. 

Unutmayın ders planlarını basit seviyede tutmakta hiçbir sorun yok. Zaten çoğu zaman sınıfta yaptıklarınıza çok benzeyecek.

İpucu: Planlamada 5E Modeli (İngilizce)

5E Öğretim modelini duydunuz mu? 20 yılı aşkın süredir kullanılmakta olan bu model şu aşamaları içermektedir: “Engage, Explore, Explain, Elaborate, Evaluate”.

Catlin Tucker adlı bir eğitimci “Çevrimiçi Dersleri Planlamada 5E Modeli için İpuçları” adlı bir yazı yayınladı.

Catlin yazısında, 5E’nin çevrimiçi dersleri planlamada ne kadar uyumlu olduğunu gösteriyor.5E modeli ders planlaması

5E modeli çevrimiçi dersleri planlamada kullanabileceğiniz modellerden sadece bir tanesidir. Fakat nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız sizin için kullanışlı olabilir.

Catlin ayrıca Google Docs’un öğrenciler için nasıl kullanılabileceğini de gösteren yazılar yayınlıyor. Göz atmanızda fayda var.

Uzaktan Eğitim İçin Önemli Web Araçları

Bir önceki yazımızda anlattığımız gibi, ister uzaktan eğitim olsun ister örgün eğitim olsun her zaman teknolojik araçlar eğitim ile iç içedir. Hatta okulların tatil olduğu bu günlerde en çok ihtiyacınız olan şeyler bunlar olabilir. 

Eğer okulunuzun bir çevrimiçi eğitim yönetim sistemi (LMS) varsa, bu işinizi çok kolaylaştıracaktır. Öğrencilere tek tek e-posta göndermek yerine daha kullanışlı araçlar tercih edebilirsiniz:

  1. Bir blog açmak. Eğer bir blog açarsanız, bloga istediğiniz gibi videolar, çalışma kâğıtları ve planlar gönderebilirsiniz. Öğrenciler de buradan istedikleri zaman bunlara ulaşıp yorum bırakabilirler. Ücretsiz çözümler olan Blogger ve WordPress’e göz atabilirsiniz.
  2. Dijital sınıf programları. Edmodo gibi çözümler her zaman çok kolay ve çok kullanışlıdır. Eğer blog sitesi açmak ile uğraşmak istemiyorsanız Edmodo size inanılmaz yardımcı olabilir. Daha küçük yaştaki öğrenciler için ise ClassDojo harika bir alternatiftir. Ayrıca bu platforma aileleri de dahil edebilir, öğrencinin ilerlemesini görebilirsiniz.

Video konferansları daha önceki bölümde tartışmıştık. En çok kullanılan video konferans uygulamaları aşağıdaki gibidir:

  1. Zoom – Sadece video konferans için tasarlanmış etkili bir program.
  2. Google Hangouts Meet – G Suite’in bir parçası olan Hangouts’un güncelleştirilmiş sürümü
  3. Microsoft Teams – Office 365’in bir parçası olan iletişim ve destek platfromu

Bu programların özellikleri;

  • Öğretmenler konferans başlatıp giriş bağlantısını öğrenciler ile paylaşabilir
  • Öğrenciler kendi aygıtlarından (dizüstü veya tablet) konferanslara belirlenen zamanda giriş yapabilir.
  • Harici iletişim aygıtlarının yanı sıra (mikrofon, webcam, kulaklık) aygıtınızda bulunan mikrofon ve kamera ile uyumludurlar.

Aşağıda bu uygulamaların pratik karşılaştırmasını bulabilirsiniz.

video konferans uygulamaları

Eğer zamanınız varsa öğrencilerin çok iyi bildiği ve kullandığı Discord anlık konuşma uygulamasını da kullanabilirsiniz. Corona virüsten dolayı eğitimcilere kolaylık sağlıyorlar. Solda bulunan ampül simgesine tıklayarak nasıl konferans kuracağınızı anlatan yazıya (İngilizce) gidebilirsiniz.

Eğer canlı video yerine kayıt yapmak istiyorsanız video düzenleme uygulamaları olan QuikStories ve Splice'ı deneyebilirsiniz. QuikStories müzik, geçişler ve diğer hoş efektler ile video düzenlemenize olanak sağlıyor. Splice ise daha profesyonel düzenlemeler için diyebiliriz. Simgeye tıklayarak QuikStories' bakabilirsiniz.

Diğer Önemli Uygulamalar

Video materyallerinin çevrimiçi eğitimdeki önemi ve nasıl kullanabileceğinizi anlattığımız diğer yazımıza göz atın.

Teknoloji ve İnsan Kolejleri (TİNK) Corona salgınından dolayı verdiği uzaktan eğitimi (5. Sınıf – 12. Sınıf) herkese açmış bulunmaktadır. Başlığa tıklayarak istek formunu doldurun ve çevrimiçi derslere başlayın.

TÜBİTAK, öğrenciler için bütün dergilerini ücretsiz olarak hizmete açtı. Göz atmak için başlığa tıklayınız.

Yenilenen arayüzü ile Türk müfredatına en uygun resmî kaynak EBA, öğrencilere ve öğretmenlere ayrı hizmet sunuyor. Öğretmenler sistemdeki dersleri ve kaynakları kullanırken öğrenciler etkileşimli materyaller ile konu pekiştirmesi yapabiliyor.

Harika bir İngilizce okuma uygulaması. Renkli, ses efektli ve eğitim üzerine kurulmuş. Eğer dersleriniz İngilizce ise ya da İngilizce öğretiyorsanız bu muhteşem uygulamaya mutlaka göz atın.

Nearpod etkileşimli dersler hazırlayabileceğiniz ücretsiz seçeneği bulunan bir eğitim platformudur. Kütüphanesinde birçok hazır ses, video, görüntü bulunmaktadır. Kesinlikle göz atmanız gereken bu uygulamanın örnek derslerini görüntülemek için buraya tıklayabilirsiniz.

Bu yazımızda öğrencilerin uzaktan erişebileceği hayvanat bahçeleri, müzeler, ve birçok harika uygulama var. Bunları uzaktan eğitim sürecinde kullanabilirsiniz.

Eğer kodlama ve robotik öğretiyorsanız, öğrencileriniz bu platform ile kodlama öğrenmeye devam edebilir. Platformun birçok bölümü Türkçe’dir. Corona virüs salgınından dolayı code.org/athome sayfası açmışlar.

Hepimizin duyduğu veya bildiği Kahoot! ile sınıflar aralarında yarışabilir ya da öğrenciler istedikleri zaman hazırladığınız quizleri çözebilirler. 

Öğrencilerin pekiştirme yapması için kullanılan ücretsiz bir araçtır. Ücretsiz planında reklam bulunmaktadır. Bu uygulama ile flashcard ve quiz hazırlayıp öğrencilere gönderebilirsiniz.

Eğer okulunuzun dili İngilizce ise bu uygulamaya kesinlikle göz atmalısınız. BrainPOP çevrimiçi İngilizce eğitimi için harika kısa eğitici videolar sunar. İngilizce öğretimi için ise BrainPOP ELL adlı sürümü kullanabilirsiniz.

Etkileşimli sorular, quizler, anketler ve diğer değerlendirme araçları ile ders tasarımı yapın. Google Slides ile uyumludur.

Anchor.fm podcast yapmak ve dağıtmak için en popüler ücretsiz hizmettir. Siz bir podcast oluşturabilir, ya da öğrencilerden ödev olarak bir podcast yapmasını isteyebilirsiniz. Podcastler günümüzde oldukça popülerdir.

Öğrencilerin çok eğlenebileceği videolar yaratmak için kullanabileceğiniz ücretsiz bir uygulama. Başlığa tıklayarak sitesini ziyaret edin ve kullanmaya başlayın.

Adından da anlaşılabileceği üzere öğrencilerin yazı, görsel, video ve sesleri kombine ederek kitap veya dergi oluşturmalarını sağlayan bir uygulamadır.

Öğrencilerin ve öğretmenlerin daha yaratıcı ürünler çıkarmasına yardımcı olan bulut tabanlı bir video düzenleme uygulamasıdır. Öğrenciler bunu arkadaşları ile birlikte kullanabilir.

İngilizce dersi için, içinde aktivitelerin bulunduğu gerçek haberler ve makalelerin yer aldığı ücretsiz bir uygulama.

Bütün güncellemeleri duyun

mail ağımıza katılın

Sanal Eğitim için 7 İpucu

Herkesin çevrimiçi yolculuğa geçişi farklı oluyor. Hiçbir öğretmenin içinde bulunduğu durum aynı değil iken aşağıdaki ipuçlarından işinize yarayanları seçebilirsiniz.

Oyun, Eğlence ve Etkinlikleri Teşvik Edin

Geleneksel bir sınıf düzeninde birçok öğretmen öğrencilerin sağlığı ve daha verimli bir ders için fiziksel aktivite araları verir. Bu ülkemizde genellikle “Beden Eğitimi” dersi oluyor.

Birçok Beden Eğitimi öğretmeni öğrencileri harekete geçirmek için uyguladıkları yaratıcı fikirleri paylaşıyor. İngilizce olan bu Google Drive kaynağına göz atabilirsiniz.

pe education

Vietnam’da bir İngiliz okulunda çalışan bu Beden Eğitimi öğretmenleri öğrenciler için her gün fiziksel hareket paylaşıyor. Öğrencilerin bu yaratıcı fikre bayıldığını söylemeye gerek bile yok.

İlkokul öğrencileri için yine fiziksel aktivite örnekleri bulabileceğiniz ücretsiz (ama İngiliççe) bu iki siteye göz atmanızı tavsiye ederim. GoNoodle ve Cosmic Kids Yoga (YouTube’da da bulabilirsiniz).

Bu ipucunun önemi, çevrimiçi eğitimde artan “ekran süresinin” kısaltılması. Çağımızda ekran süresi ebeveynler ve eğitimciler için büyük bir endişe kaynağına dönüşmüştür.

Aşağıda öğrencilerinize gönderebileceğiniz, öğrencilerin ders dışında yapabileceği birçok etkinlik fikri bulunmaktadır. Bu kartı indirmek için tıklayın.

öğrenciler için fiziksel aktiviteler

Sık Sık ve Titiz Bir Şekilde İletişim Kurun

Okul dağılmışken, etkili bir iletişim çok önemlidir. İlk önce herkesin iletişim kuracağı kanalı belirlemeniz gerekmektedir (örneğin; e-posta, LMS, blog, okul sitesi vs.)

Öğrencilerin ve ailelerinin öğretmenlere nasıl ulaşacağını bildiğinden emin olun. Bazı öğretmenler “ofis saatleri” tutmaktadır (örneğin 10-12 arası müsait olduğunu velilere bildirir).

Verdiğiniz yönergelerin açık ve net anlaşılabilir bir şekilde olduğundan emin olun. Etkili bir iletişimin her zaman size yararı vardır. 

Düzenli Olarak Dönüt Alın

İletişim kurmanın diğer bir tarafında ise öğrenciler ve velilerden dönüt beklemenin önemi çok büyüktür. 

Google’da çalışan bir ekip bunun şu an birçok kapalı okulun yaptığını söylüyor. Öğretmenler Google Forms kullanarak öğrencilerin duygusal durumu hakkında günlük bilgi sahibi olabiliyor. Eğer öğrencilerin ek görüşmelere ihtiyacı varsa bunu form üzerinden öğretmene ulaştırabiliyor. Bu videoyu izleyerek nasıl Google Form oluşturabileceğinize bakabilirsiniz.

Farklı Seçenekler Sunun

Öğrencilerin bağımsız öğrenmesini teşvik etmek için belki de daha iyi bir zaman hiç olmadı. Çevrimiçi eğitim birçok farklı türde esneklik sunuyor, bunlardan faydalanmak çok önemli.

Öğrencilerin öğrenimi hakkında alternatifler vererek öğrencilerin öğrenimini doğal olarak farklılaştırmış ve birçok farklı öğrenme türüne kapı aralamış oluyorsunuz.

Rehber Hazırlayın

Çevrimiçi eğitime geçişte okul kılavuzları çok önemlidir. Bunlar okul kapanmadan bile hazırlanabilir.

Günümüzde öğrenciler okul veya çalışması dışında video oyunları oynamaktadır. Örnek olarak buraya tıklayarak Yavuz Samur Hocanın hazırladığı rehberi görüntüleyebilir ve velilere gönderebilirsiniz.

Sağlığınıza Dikkat Edin

Eğer sağlığınıza dikkat etmezseniz kendinizi aşağıdaki gibi bir durumda bulabilirsiniz.

uzaktan eğitim

Çevrimiçi eğitim stresli bir hâl alabilir. O yüzden başlamadan önce planınızı iyi yapmanızı öneriyoruz. Kendinize vakit ayırmayı unutmayın.

Fırsatları Kaçırmayın

Dünyada yüz binlerce okul kapatıldığı için birçok eğitim kuruluşu ve platformu çevrimiçi derslerini ücretsiz veya halka açık yapmaya başladı. Siz de bu fırsatı açılan dersleri öğrencilerinize, velilere göndererek kullanabilir veya kendinizi geliştirmek için kayıt olabilirsiniz.

Örneğin MIT, Stanford, Harvard üniversitelerinin açık çevrimiçi derslerini yayınlayan Class Central‘e göz atabilirsiniz. Burada eğitimden, tarihe, liderlikten bilgisayar bilimlerine kadar birçok alandan ünlü üniversitenin verdiği dersler bulunmaktadır.
Ya da Işıl Boy Ergül Hocanın yazdığı bu yazıda paylaşılan faydalı bağlantılara göz atabilirsiniz.

Eğer başka fırsatlardan haberdar olursanız, yorumlarda bildirin, herkesin faydalanmasını sağlayın.

Sıra Sizde

Eğitim aniden ve zorunlu olarak değişirken öğretmenlerin dikkat etmesi gereken ya da kullandığı zaman yararlı olabilecek kaynakları yorum bölümüne bırakırsanız öğretmenlerin dönüp dönüp kullanabileceği güzel bir rehber hazırlamış oluruz. Ayrıca isteğiniz üzere öneriniz bu yazıya eklenecektir.

Şimdiden teşekkürler 🙂

Referans

Bu yazı Kathleen Morris‘in blog yazısından adapte edilmiştir.

Gönderiyi Paylaş

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on email

Yorum yapmak için üye olmaya gerek yok. Bu konu hakkında düşündükleriniz ile aşağıda bir tartışma başlatabilirsiniz.

Abone ol
Bildir
guest
0 Yorum
Metin içi dönütler
Tüm yorumları göster

Diğer Yazılarımızı da Beğenebilirsiniz

Patreon hesabımıza üye olarak gelişmemize katkıda bulunabilirsiniz.

Kendi yazılarınızı ve ders planlarınızı Pratik Öğretmen'de yayınlamak ister misiniz?

Bizi Sosyal Medyadan Takip Edin

0
Düşüncelerinizi duymak isteriz, lütfen yorum yapın.x
()
x