Öğretmenler için iletişim ipuçları

Öğretmenlerin sınıf içinde ve dışında etkili bir iletişim kurabilmesi çok önemlidir. Bu yazıda sınıf içinde ve dışında öğretmen için etkili iletişim ipuçlarını yazdık.

Öğretmen-öğrenci iletişimi neden önemlidir?

Sağlıklı iletişim, hem sınıf yönetimi hem de daha iyi öğrenme konusunda çok önemli bir etkendir. Etkili bir iletişim, öğrencinin kendini daha güvende hissetmesine ve derse daha çok katılmasına yardımcı olur. Öğretmenleri ile etkili iletişim kurabilen öğrenciler, olumlu davranışlarını artırırlar. Ayrıca aynı sebepten dolayı öğretmen, öğrencinin yeteneklerini daha iyi bir şekilde analiz edebilir.

Biraz daha teknik bir biçimde açıklarsak, bu iletişim sürecinde öğretmen kaynak, öğrenci ise alıcıdır. Bu iletişimi güçlendiren etkenler ise; ders kitabı, materyaller, öğretmenin sesi, dış görünüşü ve beden dil hareketleridir diyebiliriz.

Sınıfa hazırlıklı gelmek

Sınıfta etkili iletişim hakkında vereceğimiz ipuçlarına geçmeden önce bazı temel noktalardan bahsetmemiz gerekir.
Her öğrenci, ders esnasında kendini önemli hissetmek ister. Bu yüzden öğretmen öğrencilere yaklaşırken öğrencilerin alınlarında “bana önemli olduğumu hissettir” yazısı varmış gibi davranmalıdır. Öğretmen, öğrencinin onurunu kıracak davranışlardan kesinlikle kaçınmalıdır.

Öğrenciler, öğretmenler ile iletişim kurarken şunlara dikkat etmektedir:

  1. Beden hareketleri
  2. Ses ve konuşma özellikleri
  3. Sözel davranışlar

Bu maddeler önem sırasına göre sıralanmıştır. Ayrıca, sınıfta öğrencilerle kurulan iletişimde, derse hazırlıklı gelen öğretmenlerin yüz ifadeleri konuşmadaki etkililik ve kararlılığı, jest ve mimikleri, gülümseme biçimleri, iletişimde derse hazırlıksız gelen öğretmenlerden iki kat daha etkili olmaktadır. 

blank

"Hazırlanma konusunda başarısız olmak, başarısız olmaya hazırlanmaktır."

Benjamin Franklin

Sınıf içindeki iletişim üç türden oluşur diyebiliriz. Bunlar sözlü iletişim, sözsüz iletişim ve diğer teknolojik araç ve gereçler yardımıyla yapılan iletişimdir. Bu yöntemlerin öğretmenler tarafından etkili bir biçimde kullanılıyor olması onun başarısını arttırmaktadır.

Sınıf içindeki iletişimde önemli noktalar

Sınıf içindeki iletişim herkesin de bildiği gibi tanışma oturumu ile başlar. Öğretmen kendini tanıtmalı ve sınıfta bulunduğu için mutlu olduğunu öğrencilere aktarmalıdır. Bu tanışma oturumu öğretmen için öğrenciler hakkında bilgi almak ve sınıf iklimini yumuşatmak için iyi bir fırsattır. Öğrenciler açısından ise, insan olarak önemsenmesinin ve özgüven geliştirmesinin en iyi fırsatlarından biridir.

Öğretmen, öğrenciler ile ilk karşılaştığı derste sınıfta güçlü bir iletişim iklimi oluşturmak ve sağlıklı bir öğrenme ortamı oluşturmak için öncelikle sınıf kurallarını öğrenciler ile birlikte kararlaştırmalıdır. Bu kurallar etkili bir iletişim kurularak belirlenmelidir. Bu derste tanımlanacak olan olumsuz davranışlar, sonraki dönemde ortaya çıkmasını büyük ölçüde engelleyecek potansiyele sahiptir.

Dilmaç (2004)’a göre, Öğretmenden etkili iletişim adına şu davranışları göstermesi beklenmektedir:

  • Hem öğreteceği konuya hem de öğretme becerisine ayrı ayrı sahip olmalıdır. Çünkü öğrenciler konuyu iyi bilen ve öğreten, bunu yaparken de kendisine arkadaşça davranan, değer veren bir öğretmeni severler.
  • Başarılı bir öğretim iki yönlü iletişim ile gerçekleşir. Diğer bir deyişle, öğretmen ve öğrenciler birbirlerinin söylediklerini iyi anlamalıdırlar.
  • Öğretmenin sınıftaki rolü motive ediciliktir. Çünkü öğretimin başarıyla sonuçlanabilmesi için önce güdüleme olmalıdır. Öğrenci teşvik edici ödüllere başvurmalıdır.
  • Eğitim ve öğretimin  tek amacı bilgi kazandırmak olmaldıır. Öğrendikleri bilgiyi anlamalı ve en önemlisi uygulamaya koymalıdır. Bu noktada da öğretmenin iletişim becerileri ön plana çıkar.

 

Öğretmenin veli ile olan iletişimi

Aydın (2004), öğretmenin veli ile olan iletişimindeki en etkili yöntemi “görüşme” olarak tanımlamıştır. Bu yöntem ile birlikte hem duygusal hem de düşünsel açıdan taraflar birbirini daha iyi anlayabilir.  Ayrıca veli ile öğretmen arasında gerçekleştirilecek olan karşılıklı konuşma, sorunların neden ve sonuçlarını ortaya çıkarmak kadar, öğrencinin kişisel gereksinimlerinin değerlendirilmesi açısından da yararlıdır. Bu aşamada da yine öğretmenin etkili iletişim becerileri devreye girmektedir.

Öğretmenin veli ile olan iletişimini etkili bir şekilde sürdürmesi için dikkat etmesi gereken noktalar şöyle sıralanmıştır:

  • Öğretmenin öncelikle samimi ve güleryüzlü bir biçimde veliye yaklaşması gerekir.
  • Öğretmen, görüşme konusunu veliye kısaca açıklamalıdır.
  • Görüşmenin fiziksel açıdan (ısı, ışık, nem, oturma düzeni) uygun bir ortamda gerçekleştirilmesi gerekir. 
  • Fiziksel ortamın yanı sıra, öğretmen sergileyeceği yaklaşımla, velinin rahatlamasını ve düşüncelerini açıkça söyleyebileceği psikolojik bir ortamı da yaratması gerekir.
  • Öğretmen, görüşmenin amacını, içeriğini ve hatta ne kadar süreceğini veliye açıklamalıdır.
  • Öğrenci hakkında veliye açıklayıcı bilgiler verilmesi gerekir.
  • Öğrencinin öğrenme biçimleri ve öğrenme düzeyleri ile ilgili olarak bilgiler verilmesi gerekir.
  • Çocuğun gelişimi konusunda velilere ihtiyaç duyabilecekleri bilgileri vermek yararlı olacaktır.
  • Velilerin olası sorularını nazik ve kibar bir yaklaşımla cevaplamak gerekir.
  • Görüşme sonunda görüşülen konuların kısaca özetlenmesi veli için bunların daha çok akılda kalmasını sağlayabilir.

Referanslar:

  1. Dilmaç, B. (2004). Sınıf Yönetimi. Konya: Eğitim Kitabevi Yayınları
  2. Aydın, A. (2004). Sınıf Yönetimi. Ankara: Tekağaç Eylül Yayıncılık
  3. Demiray, U. (Ed.) (2013).  Etkili İletişim. Ankara: Pegem Akademi

Gönderiyi Paylaş

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on email

Yorum yapmak için üye olmaya gerek yok. Bu konu hakkında düşündükleriniz ile aşağıda bir tartışma başlatabilirsiniz.

Abone ol
Bildir
guest
0 Yorum
Metin içi dönütler
Tüm yorumları göster

Diğer Yazılarımızı da Beğenebilirsiniz

Patreon hesabımıza üye olarak gelişmemize katkıda bulunabilirsiniz.

Kendi yazılarınızı ve ders planlarınızı Pratik Öğretmen'de yayınlamak ister misiniz?

Bizi Sosyal Medyadan Takip Edin

0
Düşüncelerinizi duymak isteriz, lütfen yorum yapın.x
()
x