Çocuklara Kitap Okuma Nasıl Sevdirilir?

Okullarda kitap okuma alışkanlıklarının kazandırılmaya çalışılması çok erkenden başlar. Ama bundan daha da önemlisi, kitap okuma alışkanlığı ailede kazanılır. Hayatı boyunca kitap okuyacak insan, evde yetişir.

Çünkü okuldan sonra tüm öğrenciler eve döner ve yapmaları gerektiği bir sorumluluğu bitirdiklerini hissederler. Fakat okuma, okulda yapılan bir görev olmaktan çok farklıdır; bir yetenektir. Bu yetenek ailede desteklenirse ömür boyu sürer.

Pekiyi kitap okuma alışkanlığı kazandırmanın önemi nedir? Kitap okurken, zihnimiz yeni fikirlere kapılar açarken bizi meşgul eden düşünceler yok olur. Okuma, nasıl vücudumuza egzersiz yapıyorsak, beynimize egzersiz yapmanın bir yoludur. Kendimizi çok kaptırırsak içinde bulunduğumuz zaman ve mekândan bile soyutlayabilir. Ayrıca, kitap okurken beynimiz soyut kavramların sembollerini çözüp daha karmaşık fikirleri sentezler. Beynimizin birçok parçası bu sentezi yapmak için bir orkestra gibi çalışır

Ayrıca, bir araştırmaya göre kitap okumak duygusal zekâyı da geliştiriyor. Okurken diğer insanların bulunduğu durumu anlamaya çalışmamız bize karmaşık sosyal ilişkilerde önemli bir destek sağlıyor. 

Bir diğer araştırmaya göre ise, kitap okuma beynin dil öğrenme bölümlerindeki bağlantıları güçlendiriyor. Böylece dildeki daha derin bağlantıları çözebiliyoruz.

Kitap okuma sadece bunlara değil, günümüzde bireylerin en çok zorlandığı sorunlara da yardımcı oluyor. Bunların biri de odaklanmak. Bir şey yapmaya kalkıştığımız zaman; Facebook’a Instagram’a bakmadan duramamak en büyük sorunlardan biri hâlini aldı. Düzenli kitap okuma ise bu odaklanma problemine yardımcı olabilir. Çünkü bir kitap okurken bütün odağımız kitaptaki öyküye verilir, içinde bulunduğumuz dünya kayıp gider. Bunu düzenli yaptığımızda ise bir noktadan sonra bir işe odaklanmamız daha kolay olur.

Bazı Çocuklar Neden Okumayı Sevmez?

Her çocuk okumayı sevmez. Sevmemelerinin bazı nedenleri:

  • Çocuk, okumayı bir ev işi gibi görebilir.
  • Okumakta zorluk çekiyor olabilir
  • Sıkıcı buluyor olabilir
  • Sevdiği türü veya kitabı daha bulmamış olabilir.

Çocuğun neden okumayı sevmediğini bulduğunuz zaman bu sorun ile uğraşıp okumayı daha eğlenceli hâle getirebilirsiniz.

Okumayı eğlenceli bir hâle getirdiğiniz zaman, çocuk kitap okumayı yapması gereken bir iş değil de bir alışkanlık hâline getirebilir. Buna, ilgisini çeken türlerden başlayabilirsiniz. Aşağıdaki bölümde ise “çocuklara evde nasıl okuma alışkanlığı kazandırılabilir?” sorusunu tartışıyoruz.

kitap okuma alışkanlığı çocuklar
Çocukların Kitap Okuma Alışkanlığı Kazanması İçin Kitap Okuma Bölgeleri Belirleyin

İzlenebilecek Adımlar

Kitaptan Değil, Çocuktan Başlayın

Onların bir birey olarak ilgilerinin olduğunu unutmayın ve bunlara saygı duyun.

İstedikleri kitabı ve türleri seçmelerine izin verin. 

Bir okuyucu olarak kendi karakterlerini belli edeceklerdir (ne okudukları, nasıl okudukları, neden okudukları, ne zaman okudukları gibi), bu; sizin istediğiniz bir şekilde olmasa bile saygı duyun.

Ev Kütüphanesi İçin Parçaları Birleştirin

Çocuklara sunabilecek kaliteli kitaplar seçin. Bunlar elektronik kitaplar da olabilir. Bazı kitap okuma uygulamaları işinize yarayabilir.

Okuma için evde rahat fiziksel ortamlar yaratın:

  • Gürültüden ve dikkat dağıtıcı şeylerden uzak, ışığı uygun
  • Genellikle bunun için dikkat dağıtıcı şeylerden uzak bir masa ve sandalye ya da kanepe yeterlidir.

Okuma için zihinsel bahaneleri kullanın (Sıkıldıysan, kitap okuyalım mı? gibi).

Okuma zamanları belirlemek faydalı olabilir. 

Okuduğunu anlama stratejileri uygulayın.

Çocukların eğlenebileceği kitapları nasıl seçebileceklerini öğrenmelerine yardımcı olun.

Okuma yaparken arkaya müzik açabilirsiniz. Önerilerimiz:

  1. Odaklanmaya yardımcı gürültü
  2. Kafe sesleri
  3. Yağmur sesleri

İçselleştirin

Küçük yaştaki çocuklar için beraber okuyabileceğiniz kitaplar seçebilirsiniz (okurken seslendirme, sıra sıra okuma gibi).

Okudukları kitap hakkında sorular sorun. Ama ebeveyn gibi yaklaşmak yerine arkadaş gibi yaklaşın.

Sizi kitap okurken yakalamalarına izin verin.

Onlara sesli bir şekilde kitap okuyun (eğer isterlerse onlar da size okuyabilir.)

Tereddüt ediyorlarsa okumayı ödüllendirmeyi deneyebilirsiniz.

Gün içinde “her şeyi bırak ve kitap oku” zamanları belirleyebilirsiniz (Bu zamanlanmış ya da aniden olabilir. İlk başta 10 dakika okuma ile başlayıp zamanla artırabilirsiniz). Bu sadece bir öneridir, çocukların verdiği tepkilere göre değiştirin.

Bazen, onlar kitap okurken sadece onların yanına oturun (eğer isterseniz siz de okuyabilirsiniz tabii ki). Bu, çocuklara okumanın önemli bir şey olduğu mesajını verecektir (tabii ki büyük çocuklar için uzun süre oturmak rahatsız edici olabilir).

Kitabın öyküsünü anlatın. Yazar o kitabı neden yazmış, bazı kitaplar aslında hangi kitaplara cevap olarak yazılmış, bazıları eskiden yasaklıymış vs. gibi.

Okumaya “Neden?” sorusunu ekleyin. Okunan kitap yaşam biçimi ve düşünceleriniz ile nasıl ilgili olabilir?

Çocukları asla kitap okumaya zorlamayın. Eğer bunu çok yaptığınızı fark ediyorsanız bu dışsal motivasyonu en aza indirgemek için her şeyi yapın.

Büyük fikre odaklanın: siz söylediğiniz için okuyan çocuklar değil, kendi istedikleri için kitap okuyan çocuklar yetiştirmek isteriz.

Bütün güncellemeleri duyun

mail ağımıza katılın

Okuduğunu Anlama Stratejileri Uygulama

Kimi zaman çocuklar, kimi zaman ise yetişkinler için okuduğunu anlama bir sorun olabilir. Bu sorunun üstesinden gelmek için aşağıdaki infografikte görebileceğiniz stratejileri uygulayabilirsiniz. 

okuduğunu anlama stratejileri

Gönderiyi Paylaş

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on email

Yorum yapmak için üye olmaya gerek yok. Bu konu hakkında düşündükleriniz ile aşağıda bir tartışma başlatabilirsiniz.

Abone ol
Bildir
guest
0 Yorum
Metin içi dönütler
Tüm yorumları göster

Diğer Yazılarımızı da Beğenebilirsiniz

Patreon hesabımıza üye olarak gelişmemize katkıda bulunabilirsiniz.

Kendi yazılarınızı ve ders planlarınızı Pratik Öğretmen'de yayınlamak ister misiniz?

Bizi Sosyal Medyadan Takip Edin

0
Düşüncelerinizi duymak isteriz, lütfen yorum yapın.x
()
x